|
Les
Mollusques
du lac Tanganyika
Eric Genevelle
(janvier 2000)

Le premier à avoir
sérieusement travaillé sur les mollusques du lac est Leloup (les photos
de l'article viennent de lui).
En 1987, une révision
de ces mollusques eut lieu par D.S. Brown et G. Mandahl-Barth dans un
fascicule nommé LIVING MOLLUSCQ OF LAKE TANGANYIKA: A REVISED AND ANNOTATED
LIST.
Depuis, à ma connaissance,
rien de plus n'a été publié dans le domaine. C'est donc cette liste qui
fera référence dans notre article. Notez que les espèces suivies d'un
Astérix * sont endémiques du lac Tanganyika, soit un total de 44 espèces
et 2 sous espèces endémiques pour 75 espèces présentes dans le lac.
La
classe des Bivalves
|
Famille
|
Espèce
|
Photo
|
Auteur
|
|
Unionidae
|
Caelatura horei *
|
 |
(Smith, 1880)
|
|
“
|
Caelatura burtoni *
|
 |
(Woodward, 1859)
|
|
“
|
Caelatura ujijiensis *
|
|
(Crosse, 1881)
|
|
“
|
Brazazaea anceyi
|
   |
Bgt, 1885
|
|
“
|
Pseudospatha tanganyicensis *
|
  |
(Smith, 1880)
|
|
Mutelidae
|
Spathopsis wissmanni
|
 |
(Martens, 1883)
|
|
“
|
Spathopsis nyassaensis
|
|
(Lea, 1864)
|
|
“
|
Spathopsis anceyi *
|
|
(Bgt, 1885)
|
|
“
|
Mutela soleniformis *
|
|
Bgt, 1885
|
|
“
|
Mutela spekei *
|
|
(Woodward, 1859)
|
|
Etheriidae
|
Etheria elliptica
|
|
Lamarck, 1807
|
|
Cyrenidae
|
Corbicula fluminalis tanganyicensis *
|
|
(Crosse, 1881)
|
|
Sphaeriidae
|
Sphaerium bequaerti
|
|
(Dautzenberg & Germain, 1914)
|
|
“
|
Pisidium giraudi *
|
  |
Bgt, 1885
|
|
“
|
Eupera ferruginae
|
|
(Krauss, 1848)
|
La
classe des Gastéropodes
|
Sous classe
|
Famille / Sous
F.
|
Espèce
|
Photo |
Auteur
|
|
Streptoneura (prosobranchia)
|
Viviparidae
|
Bellamya capillata
|
|
(Frauenfeld, 1865)
|
|
“
|
“
|
Neothauma tanganicense *
|
 |
Smith, 1880
|
|
“
|
Ampullariidae (Pilidae)
|
Pila ovata
|
 |
(Olivier, 1804)
|
|
“
|
“
|
Lanistes ovum
|
   |
Peters, 1845
|
|
“
|
„
|
Lanistes graueri
|
 |
Thiele, 1911
|
|
“
|
Pomatiopsidae
|
Tomichia guillemei *
|
 |
Leloup, 1953
|
|
“
|
Bithyniidae
|
Gabbiela humerosa tanganyicensis *
|
      |
Mandahl-Barth, 1968
|
|
“
|
Thiaridae / Thiarinae
|
Melanoides admirabilis *
|
 |
Smith, 1880
|
|
“
|
“
|
Melanoides tuberculata
|
 |
(Müller, 1774)
|
|
“
|
Thiaridae
/ Syrnolopsinae
|
Syrnolopsis lacustris *
|
 |
Smith, 1880
|
|
“
|
“
|
Syrnolopsis minuta *
|
  |
Bgt, 1885
|
|
“
|
“
|
Syrnolopsis gracilis *
|
 |
Pilsbry & Bequaert, 1927
|
|
“
|
“
|
Anceya giraudi *
|
 |
Bgt, 1885
|
|
“
|
“
|
Anceya terebriformis *
|
 |
(Smith, 1890)
|
|
“
|
“
|
Martelia tanganyicensis *
|
   |
Dautzenberg, 1908
|
|
“
|
Thiaridae
/ Paludominae
|
Cleopatra ferruginea
|
 |
(I & H. C. Lea, 1850)
|
|
“
|
“
|
Cleopatra guillemei
|
 |
Bgt, 1885
|
|
“
|
“
|
Potadomoides pelseneeri *
|
 |
Leloup, 1953
|
|
“
|
“
|
Lavigeria nassa *
|
 |
(Woodward, 1859)
|
|
“
|
“
|
Lavigeria grandis *
|
   |
(Smith, 1881)
|
|
“
|
Thiaridae
/ Paramelaniinae
|
Myssorelloides multisulcata *
|
   |
(Bgt, 1888)
|
|
“
|
“
|
Hirthia littorina *
|
 |
Ancey, 1898
|
|
“
|
“
|
Hirthia globosa *
|
|
Ancey, 1898
|
|
“
|
“
|
Spekia zonata *
|
 |
(Woodward, 1859)
|
|
“
|
“
|
Tanganyicia rufofilosa *
|
 |
(Smith, 1880)
|
|
“
|
“
|
Stanleya neritinoides *
|
 |
(Smith, 1880)
|
|
“
|
“
|
Bridouxia giraudi *
|
 |
Bgt, 1885
|
|
“
|
“
|
Bridouxia praeclara *
|
|
(Bgt, 1885)
|
|
“
|
“
|
Bridouxia leucoraphe *
|
|
(Ancey, 1890)
|
|
“
|
“
|
Bridouxia smithiana *
|
|
(Bgt, 1888)
|
|
“
|
“
|
Bridouxia ponsonbyi *
|
|
(Smith, 1889)
|
|
“
|
“
|
Bridouxia rotundata *
|
|
(Smith, 1904)
|
|
“
|
“
|
Reymondia horei *
|
    |
(Smith, 1880)
|
|
“
|
“
|
Reymondia pyramidalis *
|
|
Bgt, 1888
|
|
“
|
“
|
Reymondia tanganyicensis *
|
|
Smith, 1889
|
|
“
|
“
|
Stormsia minima *
|
 |
(Smith, 1908)
|
|
“
|
“
|
Paramelania damoni *
|
  |
(Smith, 1881)
|
|
“
|
“
|
Paramelania iridescens *
|
  |
(Moore, 1898)
|
|
“
|
“
|
Bathanalia howesii *
|
 |
Moore, 1898
|
|
“
|
“
|
Bathanalia straeleni *
|
 |
Leloup, 1953
|
|
“
|
“
|
Tiphobia horei *
|
  |
Smith, 1880
|
|
“
|
“
|
Limnotrochus thomsoni *
|
 |
Smith, 1880
|
|
“
|
“
|
Chytra kirki *
|
 |
(Smith, 1880)
|
|
Euthyneura
|
Lymnaeidae
|
Lymnae natalensis
|
 |
Krauss, 1848
|
|
“
|
Ancylidae
|
Burnupia caffra
|
|
(Krauss, 1848)
|
|
“
|
“
|
Ferrissia tanganyicensis *
|
 |
(Smith, 1906)
|
|
“
|
Planorbidae /
Planorbinae
|
Afrogyrus coretus
|
|
(De Blainville, 1826)
|
|
“
|
“
|
Ceratophallus natalensis
|
|
(Krauss, 1848)
|
|
“
|
“
|
Gyraulus costulatus
|
   |
(Krauss, 1848)
|
|
“
|
“
|
Lentorbis junodi
|
    |
(Connolly, 1922)
|
|
“
|
“
|
Segmentorbis angustus
|
    |
(Jickeli, 1874)
|
|
“
|
“
|
Segmentorbis kanisaensis
|
 |
(Preston, 1914)
|
|
“
|
“
|
Biomphalaria pfeifferi
|
  |
(Krauss, 1848)
|
|
“
|
“
|
Biomphalaria sudanica
|
|
(Martens, 1870)
|
|
“
|
Planorbidae
/ Bulininae
|
Bulinus africanus
|
 |
(Krauss, 1848)
|
|
“
|
“
|
Bulinus globosus
|
  |
(Morelet, 1866)
|
|
“
|
“
|
Bulinus truncanus
|
|
(Audouin, 1827)
|
|
“
|
“
|
Bulinus natalensis
|
|
(Küster, 1841)
|
|
“
|
“
|
Bulinus forskalii
|
 |
(Ehrenberg, 1831)
|
|
“
|
“
|
Bulinus scalaris
|
|
(Dunker, 1845)
|
Un
grand merci à Liliane Moeremans pour m'avoir fourni l'ensemble
de ces photos et à Rudy Jocqué de la section Invertébrés du Muséum
de Centre Afrique de Tervuren pour nous avoir donné accès à l'ensemble
des collections.
|