Les Mollusques du lac Tanganyika

Eric Genevelle (janvier 2000)

Le premier à avoir sérieusement travaillé sur les mollusques du lac est Leloup (les photos de l'article viennent de lui). 

Reymondia_horei_planche.JPG (69914 octets) Lanistes_et_cleopatra_planche.JPG (47510 octets)

En 1987, une révision de ces mollusques eut lieu par D.S. Brown et G. Mandahl-Barth dans un fascicule nommé LIVING MOLLUSCQ OF LAKE TANGANYIKA: A REVISED AND ANNOTATED LIST.

Depuis, à ma connaissance, rien de plus n'a été publié dans le domaine. C'est donc cette liste qui fera référence dans notre article. Notez que les espèces suivies d'un Astérix * sont endémiques du lac Tanganyika, soit un total de 44 espèces et 2 sous espèces endémiques pour 75 espèces présentes dans le lac.

La classe des Bivalves

Famille

Espèce

Photo

Auteur

Unionidae

Caelatura horei *

Caelatura_horei.jpg (11404 octets)

(Smith, 1880)

Caelatura burtoni *

caelatura_burto.JPG (2236 octets)

(Woodward, 1859)

Caelatura ujijiensis *

 

(Crosse, 1881)

Brazazaea anceyi

Brazazaea_anceyi_01.jpg (7815 octets)Brazazaea_anceyi_02.jpg (8091 octets)Brazazaea_anceyi_03.jpg (7982 octets)

Bgt, 1885

Pseudospatha tanganyicensis *

Psedos_tanganyicensis_01.jpg (6962 octets)Psedos_tanganyicensis_02.jpg (6041 octets)

(Smith, 1880)

Mutelidae

Spathopsis wissmanni

Spathopsis_wissmanni.JPG (1888 octets)

(Martens, 1883)

Spathopsis nyassaensis

 

(Lea, 1864)

Spathopsis anceyi  *

 

(Bgt, 1885)

Mutela soleniformis *

 

Bgt, 1885

Mutela spekei *

 

(Woodward, 1859)

Etheriidae

Etheria elliptica

 

Lamarck, 1807

Cyrenidae

Corbicula fluminalis tanganyicensis *

 

(Crosse, 1881)

Sphaeriidae

Sphaerium bequaerti

 

(Dautzenberg & Germain, 1914)

Pisidium giraudi *

Pisidium_giraudi_01.jpg (6844 octets)Pisidium_giraudi_02.jpg (7607 octets)

Bgt, 1885

Eupera ferruginae

 

(Krauss, 1848)

  

 La classe des Gastéropodes

Sous classe

Famille / Sous F.

Espèce

Photo

Auteur

Streptoneura (prosobranchia)

Viviparidae

Bellamya capillata

 

(Frauenfeld, 1865)

Neothauma tanganicense *

Neothoma.jpg (8429 octets) Neothauma_2.JPG (28229 octets)

Smith, 1880

Ampullariidae (Pilidae)

Pila ovata

Pila_ovata_Olivier1804.JPG (7342 octets)

(Olivier, 1804)

Lanistes ovum

Lanistes_ovum_01.jpg (6083 octets)Lanistes_ovum_02.jpg (5539 octets)Lanistes_ovum_03.jpg (10437 octets)

Peters, 1845

Lanistes graueri

Lanistes_graueri_Thiele1911.gif (12574 octets)

Thiele, 1911

Pomatiopsidae

Tomichia guillemei *

Tomachia_guillemei.jpg (2167 octets)

Leloup, 1953

Bithyniidae

Gabbiela humerosa tanganyicensis *

Gabbiela_humerosa_01.jpg (11682 octets)Gabbiela_humerosa_tanganyicensis_01.jpg (7231 octets)Gabbiela_humerosa_tanganyicensis_02.jpg (7981 octets)Gabbiela_humerosa_tanganyicensis_03.jpg (6582 octets)Gabbiela_humerosa_tanganyicensis_04.jpg (8211 octets)Gabbiela_humerosa_tanganyicensis_05.jpg (9585 octets)

Mandahl-Barth, 1968

Thiaridae / Thiarinae

Melanoides admirabilis *

Melanoides_admirabilis_Smith1880.JPG (6150 octets)

Smith, 1880

Melanoides tuberculata

Melanoides_tuberculata_Muller1774.JPG (5727 octets)

(Müller, 1774)

Thiaridae / Syrnolopsinae

Syrnolopsis lacustris *

Syrnolopsis_lacustris_Smith1880.JPG (4611 octets)

Smith, 1880

Syrnolopsis minuta *

Syrnolipsis_minuta.jpg (6304 octets)Syrnolpsis_minuta.jpg (9286 octets)

Bgt, 1885

Syrnolopsis gracilis *

Syrnolopsis_gracilis_Pilsbry1927.JPG (4259 octets)

Pilsbry & Bequaert, 1927

Anceya giraudi *

Anceya_giraudi.jpg (7994 octets)

Bgt, 1885

Anceya terebriformis *

Anceya_terebriformis_Smith1890.JPG (4434 octets)

(Smith, 1890)

Martelia tanganyicensis *

Martelia_tanganyicensis_01.jpg (7478 octets)Martelia_tanganyicensis_02.jpg (6968 octets)Martelia_tanganyicensis_03.jpg (6646 octets)

Dautzenberg, 1908

Thiaridae / Paludominae

Cleopatra ferruginea

cleopatra_trisulcata.JPG (2489 octets)

(I & H. C. Lea, 1850)

Cleopatra guillemei

Cleopatra_guillemei_Bourguignat1885.JPG (3459 octets)

Bgt, 1885

Potadomoides pelseneeri *

Potadomoides_pelseneeri_sp.JPG (4632 octets)

Leloup, 1953

Lavigeria nassa *

edgeria_nassa.JPG (2134 octets)

(Woodward, 1859)

Lavigeria grandis *

Lavigeria_grandis_01.jpg (8037 octets)Lavigeria_grandis_02.jpg (8569 octets)Lavigeria_grandis_03.jpg (7621 octets)

(Smith, 1881)

Thiaridae / Paramelaniinae

Myssorelloides multisulcata *

Myssorelloides_multisulcata_01.jpg (7128 octets)Myssorelloides_multisulcata_02.jpg (9306 octets)Myssorelloides_multisulcata_03.jpg (10279 octets)

(Bgt, 1888)

Hirthia littorina *

Hirthia_littorina_Ancey1898.JPG (3834 octets)

Ancey, 1898

Hirthia globosa *

 

Ancey, 1898

Spekia zonata *

Spekia_zonata_Woodward1859.JPG (4029 octets)

(Woodward, 1859)

Tanganyicia rufofilosa *

Tanganyicia_rufolilosa_Smith1880.JPG (3708 octets)

(Smith, 1880)

Stanleya neritinoides *

Stanleya_neritinoides.JPG (3734 octets)

(Smith, 1880)

Bridouxia giraudi *

Bridouxia_giraudi_Bourguignat1885.JPG (12601 octets)

Bgt, 1885

Bridouxia praeclara *

 

(Bgt, 1885)

Bridouxia leucoraphe *

 

(Ancey, 1890)

Bridouxia smithiana *

 

(Bgt, 1888)

Bridouxia ponsonbyi *

 

(Smith, 1889)

Bridouxia rotundata *

 

(Smith, 1904)

Reymondia horei *

Reymondia_horei_Smith1880.JPG (3832 octets)Reymondia_horei_02.JPG (8217 octets)Reymondia_horei_03.JPG (6747 octets)Reymondia_horei_planche.JPG (69914 octets)

(Smith, 1880)

Reymondia pyramidalis *

 

Bgt, 1888

Reymondia tanganyicensis *

 

Smith, 1889

Stormsia minima *

Stormsia_minima_Smith1980.JPG (4358 octets)

(Smith, 1908)

Paramelania damoni *

Paramelania_damoni_Smith1881.JPG (5368 octets)Paramelania_damoni_2.jpg (22080 octets)

(Smith, 1881)

Paramelania iridescens *

Paramelania_iridescens_Moore1898.JPG (17834 octets)Paramelania_iridescens_2_Moore1898.JPG (13846 octets)

(Moore, 1898)

Bathanalia howesii *

Bathanelia_howesi_Moore1898.JPG (4968 octets)

Moore, 1898

Bathanalia straeleni *

Bathanalia_straeleni_sp.JPG (5550 octets)

Leloup, 1953

Tiphobia horei *

Tiphobia_horei_Smith1880.JPG (13871 octets)Tiphobia_horei_2.jpg (14606 octets)

Smith, 1880

Limnotrochus thomsoni *

Limnotrochus_thomsoni_Smith1880.JPG (6361 octets)

Smith, 1880

Chytra kirki *

Chytra_kirki_Smith1880.JPG (8069 octets)

(Smith, 1880)

Euthyneura

Lymnaeidae

Lymnae natalensis

Lymnae_natalensis_Krauss1948.JPG (4237 octets)

Krauss, 1848

Ancylidae

Burnupia caffra

 

(Krauss, 1848)

Ferrissia tanganyicensis *

Ferrissia_tanganyicensis_Smith1906.JPG (3563 octets)

(Smith, 1906)

Planorbidae / Planorbinae

Afrogyrus coretus

 

(De Blainville, 1826)

Ceratophallus natalensis

 

(Krauss, 1848)

Gyraulus costulatus

Gyraulus_costulatus_01.jpg (6820 octets)Gyraulus_costulatus_03.jpg (6109 octets)Gyraulus_costulatus_04.jpg (6127 octets)

(Krauss, 1848)

Lentorbis junodi

Lentorbis_junodi_01.jpg (20082 octets)Lentorbis_junodi_02.jpg (6955 octets)Lentorbis_junodi_03.jpg (17214 octets)Lentorbis_junodi_04.jpg (18017 octets)

(Connolly, 1922)

Segmentorbis angustus

Angusta_segmentorbis_01.jpg (27717 octets)Angusta_segmentorbis_02.jpg (7512 octets)Angusta_segmentorbis_03.jpg (8251 octets)Angusta_segmentorbis_04.jpg (8011 octets)

(Jickeli, 1874)

Segmentorbis kanisaensis

Segmentorbis_kanisaensis_Preston1914.JPG (2875 octets)

(Preston, 1914)

Biomphalaria pfeifferi

Biomphalaria_pfeifferi_01.jpg (9100 octets)Biomphalaria_pfeifferi_02.jpg (7827 octets)

(Krauss, 1848)

Biomphalaria sudanica

 

(Martens, 1870)

Planorbidae / Bulininae

Bulinus africanus

Bulinus_africanus_Krauss1948.JPG (5074 octets)

(Krauss, 1848)

Bulinus globosus

Bulinus_globosus_01.jpg (6627 octets)Bulinus_globosus_02.jpg (5769 octets)

(Morelet, 1866)

Bulinus truncanus

 

(Audouin, 1827)

Bulinus natalensis

 

(Küster, 1841)

Bulinus forskalii

Bulinus_forskalii_Ehrenberg1831.JPG (5413 octets)

(Ehrenberg, 1831)

Bulinus scalaris

 

(Dunker, 1845)

Un grand merci à Liliane Moeremans pour m'avoir fourni l'ensemble de ces photos et à Rudy Jocqué de la section Invertébrés du Muséum de Centre Afrique de Tervuren pour nous avoir donné accès à l'ensemble des collections.

 

Tanganyika Cichlids 
http://tanganyika-cichlids.com
Eric Genevelle